و وقتى ذى المقدمه واجب نشد معقول نيست كه مقدمات علميهء آن واجب باشند آرى يكى را حدّ اقل بايد انجام بدهد تا مخالفت قطعيه تحقق نيابد كه آن يكى البته و صدالبته معصيت مولى و حرام است . 4 - به مقدارى كه ميسّر است و سر از عسر و حرج و اختلال نظام درنمىآورد از محتملات امتثال كند و ما بقى را ترك كند و هذا هو الاقوى زيرا كه بناء عقلا در اوامر عرفيه‌شان بر همين است كه مقدار ميسور را نبايد از دست داد الميسور لا يسقط بالمعسور تمامى اين‌ها مربوط به مواردى است كه مانع نسبت به بعض غير معيّنى از اين محتملات باشد و امّا اگر نسبت به بعضى معيّن مانع داشت آيا انجام بقيّه واجب است يا نه ؟ دو قول است : 1 - خير واجب نيست چون شك داريم كه واجب در ميان باقيمانده هست يا نه اصل برائت جارى مىكنيم . 2 - آرى واجب است از باب همان بناء عقلاء كه ذكر شد و هذا هو الا قوى . ( تنبيه ششم ) در موارد علم اجمالى به تكليف گاهى انسان از تحصيل علم تفصيلى و بدنبال آن از امتثال تفصيلى عاجز است و راهى براى سؤال و دانستن واقع ندارد البته در اينجا چاره به جز از احتياط و جمع بينهما ندارد و مطالبى كه تا به حال ذكر شد مال همين فرض بود ولى گاهى هم اگر تحقيق سؤال كند علم اجمالى را به علم تفصيلى مبدّل مىسازد و امتثال تفصيلى علمى يا ظنّى به ظن معتبر انجام دهد .